Το μνημόσυνο των 40 ημερών είναι το πρώτο μεγάλο μνημόσυνο μετά την κηδεία. Ακολουθούν εξάμηνο, ετήσιο και τριετές, με κόλλυβα, ναό και ιερέα. Στην Ξάνθη αναλαμβάνουμε την οργάνωση μνημοσύνων, από τον συντονισμό με τον ναό έως τον δίσκο. Αν είστε μακριά, γίνεται χωρίς να ταξιδέψετε.
Πότε τελούνται τα μνημόσυνα
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τηρεί μνημόσυνα σε συγκεκριμένα διαστήματα. Η 3η ημέρα συνδέεται με την Ανάσταση, η 9η με τα τάγματα των αγγέλων, και η 40ή, το σαρανταήμερο, είναι το πιο σημαντικό μετά την κηδεία. Ακολουθούν προαιρετικά τρίμηνο, εξάμηνο και εννεάμηνο, έπειτα το ετήσιο και το τριετές που κλείνει τον πρώτο κύκλο του πένθους.
Αν η 40ή ημέρα πέφτει καθημερινή, το μνημόσυνο μεταφέρεται στην κοντινότερη Κυριακή ή Σάββατο. Μνημόσυνα δεν τελούνται από το Σάββατο του Λαζάρου έως την Κυριακή του Θωμά, την Κυριακή της Πεντηκοστής και σε άλλες μεγάλες εκκλησιαστικές εορτές. Για τη σύντομη ακολουθία που τελείται συχνά στο τριήμερο και το εννιαήμερο, δείτε τον οδηγό μας για το τρισάγιο.
Τρίμηνα, εξάμηνο, εννιάμηνο και ετήσιο μνημόσυνο
Μετά το 40ήμερο, τα μνημόσυνα ακολουθούν τον ίδιο κύκλο: τρίμηνα στους 3 μήνες, εξάμηνο στους 6, εννιάμηνο στους 9 και ετήσιο στον 1 χρόνο. Μετράμε όπως και στο 40ήμερο, και όταν η ημέρα πέφτει καθημερινή, το μνημόσυνο πηγαίνει στο κοντινότερο Σάββατο ή Κυριακή.
Τα τρίμηνα και το εννιάμηνο είναι προαιρετικά. Πολλές οικογένειες τα κάνουν πιο απλά, με τρισάγιο στον τάφο ή στον ναό και λίγα κόλλυβα, ενώ άλλες κρατούν όλο τον κύκλο. Αυτό το ορίζει η οικογένεια σε συνεννόηση με τον ιερέα της ενορίας.
Το εξάμηνο και κυρίως το ετήσιο γίνονται συνήθως σαν το 40ήμερο, με Θεία Λειτουργία, κόλλυβα, πρόσφορο και κέρασμα. Το ετήσιο είναι το πιο σημαντικό μετά το 40ήμερο και συχνά μαζεύει πάλι όλη την οικογένεια. Ακολουθεί το τριετές και, όποιος θέλει, ετήσια μνημόσυνα και τα επόμενα χρόνια.
- Τρίμηνα: στους 3 μήνες, συχνά απλό τρισάγιο με κόλλυβα
- Εξάμηνο: στους 6 μήνες, συνήθως με Θεία Λειτουργία όπως το 40ήμερο
- Εννιάμηνο: στους 9 μήνες, προαιρετικό, συχνά απλό τρισάγιο
- Ετήσιο: στον 1 χρόνο, το πιο σημαντικό μετά το 40ήμερο
- Τριετές: στα 3 χρόνια, και μετά ετήσια όσο το θέλει η οικογένεια
Για όλα αυτά χρειάζονται τα ίδια με το 40ήμερο, σε μικρότερη ή ίδια κλίμακα: ναός και ιερέας, κόλλυβα και, όπου γίνεται Λειτουργία, πρόσφορο. Στην Ξάνθη αναλαμβάνουμε κάθε μνημόσυνο του κύκλου με ένα τηλεφώνημα.
Ο συμβολισμός των κολλύβων
Τα κόλλυβα είναι το κεντρικό στοιχείο κάθε μνημοσύνου. Το σιτάρι συμβολίζει τη γη και την ανάσταση, το ρόδι τη λαμπρότητα του παραδείσου, τα ασπρισμένα αμύγδαλα τα οστά, η ζάχαρη τη γλυκύτητα, οι σταφίδες την άμπελο. Στη Μακεδονία και τη Θράκη δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη διανομή σε μικρά σακουλάκια με το όνομα του εκλιπόντος και το είδος του μνημοσύνου. Ο πλήρης οδηγός είναι στα κόλλυβα μνημοσύνου.
Τι χρειάζεται για το μνημόσυνο
Η προετοιμασία ξεκινά λίγες μέρες πριν:
- Συνεννόηση με τον ιερό ναό: κλείσιμο ημερομηνίας και ώρας με τον ιερέα.
- Παράδοση δώρων Θείας Λειτουργίας: την παραμονή παραδίδεται στον ναό πρόσφορο, ελαιόλαδο και νάμα.
- Προετοιμασία κολλύβων: παραδίδονται στον ναό το πρωί του μνημοσύνου, πριν την έναρξη της Θείας Λειτουργίας. Αναλυτικά στον οδηγό κολλύβων.
- Τρισάγιο: τελείται πάνω από τον τάφο ή στον ναό μετά τη Θεία Λειτουργία. Διαβάστε πότε και πώς στον οδηγό για το τρισάγιο.
- Κέρασμα: καφές, κονιάκ και κουλούρι ή τσουρέκι για τους παρευρισκόμενους.
Για τον στολισμό του ναού με ανθοσυνθέσεις κατά το μνημόσυνο, αναλαμβάνουμε και αυτό εφόσον το επιθυμεί η οικογένεια.
Τι αναλαμβάνουμε
Από ένα τηλεφώνημα αναλαμβάνουμε συνεννόηση με τον ναό της επιλογής σας στην Ξάνθη, δίσκο κολλύβων, σακουλάκια με το όνομα και το είδος του μνημοσύνου, άρτο και κέρασμα, και ανθοστολισμό αν το θέλετε.
Αν βρίσκεστε μακριά από την Ξάνθη, οργανώνουμε το μνημόσυνο στο σύνολό του και σας ενημερώνουμε για κάθε βήμα. Για το τι λέμε και τι γράφουμε σε μια τέτοια στιγμή, δείτε τον οδηγό μας για τα συλλυπητήρια.
Ψυχοσάββατα
Πέρα από τα τυπικά μνημόσυνα, τα δύο Ψυχοσάββατα (πριν τις Απόκριες και πριν την Πεντηκοστή) είναι ημέρες κοινής μνήμης για όλους τους κεκοιμημένους. Πολλές οικογένειες προσκομίζουν κόλλυβα στον ναό για κοινή μνημόνευση χωρίς να απαιτείται η πλήρης οργάνωση μνημοσύνου. Αναλυτικά ημερομηνίες, κόλλυβα και τι οργανώνουμε στην Ξάνθη στον οδηγό για τα Ψυχοσάββατα.
Συχνές ερωτήσεις
- Πότε ακριβώς γίνεται το 40ήμερο;
- Στις 40 ημέρες από την ταφή. Αν πέφτει καθημερινή, μεταφέρεται στην κοντινότερη Κυριακή ή Σάββατο.
- Τι κάνουμε στα τρίμηνα;
- Στους 3 μήνες γίνεται συνήθως απλό μνημόσυνο ή τρισάγιο στον τάφο ή στον ναό, με κόλλυβα. Είναι προαιρετικό και το ορίζει η οικογένεια μαζί με τον ιερέα.
- Τι χρειάζεται για το εξάμηνο μνημόσυνο;
- Ό,τι και για το 40ήμερο: συνεννόηση με τον ναό, κόλλυβα, πρόσφορο και κέρασμα. Συνήθως γίνεται Κυριακή ή Σάββατο κοντά στους 6 μήνες.
- Πότε γίνεται το ετήσιο μνημόσυνο;
- Στον 1 χρόνο, μετρώντας όπως το 40ήμερο. Αν η ημέρα πέφτει καθημερινή, μεταφέρεται στο κοντινότερο Σάββατο ή Κυριακή.
- Είναι υποχρεωτικό το μνημόσυνο;
- Εκκλησιαστικά είναι ισχυρή παράδοση, όχι αυστηρή υποχρέωση. Κοινωνικά παραμένει σημαντικός θεσμός που δίνει την ευκαιρία σε φίλους και συγγενείς να τιμήσουν τη μνήμη.
- Πόσα κόλλυβα χρειάζονται;
- Ένας δίσκος καλύπτει συνήθως 30-50 άτομα. Προσαρμόζουμε την ποσότητα στους αναμενόμενους παρευρισκόμενους. Περισσότερα στον οδηγό μας για τα κόλλυβα.
- Μπορώ να κάνω μνημόσυνο μετά τα 3 χρόνια;
- Ναι. Δεν υπάρχει εκκλησιαστικός κανόνας που να το εμποδίζει. Πολλές οικογένειες τελούν ετήσια μνημόσυνα για χρόνια.
- Τι ώρα γίνεται το μνημόσυνο;
- Συνήθως πριν την απόλυση της Θείας Λειτουργίας, γύρω στις 10:00-10:30 το πρωί. Ο ακριβής χρόνος συντονίζεται με τον ναό.
- Χρειάζεται πρόσφορο και νάμα;
- Παραδοσιακά ναι, παραδίδονται την παραμονή. Σε αρκετές ενορίες της Ξάνθης σήμερα αρκεί μόνο το πρόσφορο.
Διαθέσιμοι 24 ώρες
Το γραφείο τελετών στην Ξάνθη Τελεταί Ελευθεριάδης, Καπνεργάτων 16, αναλαμβάνει κηδείες και μνημόσυνα, μαζί με όλες τις υπηρεσίες του, όλο το 24ωρο.