Στην ορθόδοξη παράδοση η τιμή προς τους αγαπημένους μας δεν σταματά με την κηδεία. Τα μνημόσυνα είναι ευκαιρία να συγκεντρωθεί η οικογένεια, να προσευχηθεί για ανάπαυση της ψυχής και να τιμήσει τη μνήμη του εκλιπόντος. Στην Ξάνθη και σε όλο τον Νομό Ξάνθης, αναλαμβάνουμε την οργάνωση μνημοσύνων με ό,τι χρειάζεται, από τον συντονισμό με τον ναό έως την προετοιμασία κολλύβων.
Πότε τελούνται τα μνημόσυνα
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τηρεί παράδοση μνημοσύνων σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα:
- 3η ημέρα: συνδέεται με την Ανάσταση
- 9η ημέρα: αφιερωμένη στα εννέα τάγματα των αγγέλων
- 40ή ημέρα (σαρανταήμερο): το πιο σημαντικό μετά την κηδεία, συνδέεται με την Ανάληψη
- 3μηνο, 6μηνο, 9μηνο: προαιρετικά, ανάλογα με την επιθυμία της οικογένειας
- Ετήσιο (ο χρόνος): η πρώτη επέτειος του θανάτου
- Τριετές: κλείνει τον πρώτο κύκλο του πένθους
Αν η 40ή ημέρα πέφτει καθημερινή, το μνημόσυνο μεταφέρεται στην κοντινότερη Κυριακή ή Σάββατο. Μνημόσυνα δεν τελούνται από το Σάββατο του Λαζάρου έως την Κυριακή του Θωμά, την Κυριακή της Πεντηκοστής και σε άλλες μεγάλες εκκλησιαστικές εορτές.
Ο συμβολισμός των κολλύβων
Τα κόλλυβα είναι το κεντρικό στοιχείο κάθε μνημοσύνου και κάθε συστατικό έχει το δικό του συμβολισμό:
- Σιτάρι: η γη και η ανάσταση, όπως ο σπόρος που πέφτει και βλασταίνει
- Ρόδι: η λαμπρότητα του παραδείσου
- Ασπρισμένα αμύγδαλα: τα γυμνά οστά
- Ζάχαρη: η γλυκύτητα του παραδείσου
- Σταφίδες: η Άμπελος, η γλύκα της ζωής
- Κουφέτα: τα οστά που μένουν αναλλοίωτα
Στη Μακεδονία και τη Θράκη δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη διανομή κολλύβων σε μικρά σακουλάκια με το όνομα του εκλιπόντος και το είδος του μνημοσύνου.
Τι χρειάζεται για το μνημόσυνο
Η προετοιμασία ξεκινά λίγες μέρες πριν:
- Συνεννόηση με τον ιερό ναό: κλείσιμο ημερομηνίας και ώρας με τον ιερέα.
- Παράδοση δώρων Θείας Λειτουργίας: την παραμονή παραδίδεται στον ναό πρόσφορο, ελαιόλαδο και νάμα.
- Προετοιμασία κολλύβων: παραδίδονται στον ναό το πρωί του μνημοσύνου, πριν την έναρξη της Θείας Λειτουργίας.
- Τρισάγιο: τελείται πάνω από τον τάφο ή στον ναό μετά τη Θεία Λειτουργία.
- Κέρασμα: καφές, κονιάκ και κουλούρι ή τσουρέκι για τους παρευρισκόμενους.
Για τον στολισμό του ναού με ανθοσυνθέσεις κατά το μνημόσυνο, αναλαμβάνουμε και αυτό εφόσον το επιθυμεί η οικογένεια.
Τι αναλαμβάνουμε
Από ένα τηλεφώνημα, αναλαμβάνουμε τον πλήρη συντονισμό:
- Συνεννόηση με τον ιερό ναό της επιλογής σας στην Ξάνθη
- Προετοιμασία δίσκου κολλύβων με αγνά υλικά
- Σακουλάκια με τυπωμένο το όνομα και το είδος του μνημοσύνου
- Άρτος και κέρασμα για τους παρευρισκόμενους
- Ανθοστολισμός ναού, αν επιθυμείτε
Αν βρίσκεστε μακριά από την Ξάνθη, οργανώνουμε το μνημόσυνο στο σύνολό του και σας ενημερώνουμε για κάθε βήμα. Για το τι λέμε και τι γράφουμε σε μια τέτοια στιγμή, δείτε τον οδηγό μας για τα συλλυπητήρια.
Ψυχοσάββατα
Πέρα από τα τυπικά μνημόσυνα, τα δύο Ψυχοσάββατα (πριν τις Απόκριες και πριν την Πεντηκοστή) είναι ημέρες κοινής μνήμης για όλους τους κεκοιμημένους. Πολλές οικογένειες προσκομίζουν κόλλυβα στον ναό για κοινή μνημόνευση χωρίς να απαιτείται η πλήρης οργάνωση μνημοσύνου.
Συχνές ερωτήσεις
- Πότε ακριβώς γίνεται το 40ήμερο;
- Στις 40 ημέρες από την ταφή. Αν πέφτει καθημερινή, μεταφέρεται στην κοντινότερη Κυριακή ή Σάββατο.
- Είναι υποχρεωτικό το μνημόσυνο;
- Εκκλησιαστικά είναι ισχυρή παράδοση, όχι αυστηρή υποχρέωση. Κοινωνικά παραμένει σημαντικός θεσμός που δίνει την ευκαιρία σε φίλους και συγγενείς να τιμήσουν τη μνήμη.
- Πόσα κόλλυβα χρειάζονται;
- Ένας δίσκος καλύπτει συνήθως 30-50 άτομα. Προσαρμόζουμε την ποσότητα στους αναμενόμενους παρευρισκόμενους.
- Μπορώ να κάνω μνημόσυνο μετά τα 3 χρόνια;
- Ναι. Δεν υπάρχει εκκλησιαστικός κανόνας που να το εμποδίζει. Πολλές οικογένειες τελούν ετήσια μνημόσυνα για χρόνια.
- Τι ώρα γίνεται το μνημόσυνο;
- Συνήθως πριν την απόλυση της Θείας Λειτουργίας, γύρω στις 10:00-10:30 το πρωί. Ο ακριβής χρόνος συντονίζεται με τον ναό.
- Χρειάζεται πρόσφορο και νάμα;
- Παραδοσιακά ναι, παραδίδονται την παραμονή. Σε αρκετές ενορίες της Ξάνθης σήμερα αρκεί μόνο το πρόσφορο.